Berichten

Inschrijven van dak- en thuislozen

Tijdens een uitzending van onderzoeksprogramma ‘De Monitor’, werd aangetoond dat aanvragen briefadressen van dak- en thuislozen door gemeenten nog steeds met grote regelmaat worden afgewezen. Dat is natuurlijk schandalig. En verboden bovendien. René Peters (Tweede Kamerlid names het CDA) heeft daarom schriftelijke vragen gesteld. En staatssecretaris Knops was kraakhelder in zijn antwoorden. Maar daarmee zijn de problemen nog niet opgelost.

De staatssecretaris is helder in zijn antwoorden. Gemeenten zijn wettelijk verplicht dak- en thuislozen die zich melden in te schrijven in het BRP. Hij gaf ook aan een wetswijziging in voorbereiding te hebben om te expliciteren dat gemeenten verplicht zijn een burger ambtshalve te registreren op een briefadres, indien betrokkene geen woonadres heeft en zelf ook geen aangifte doet of kan doen van een briefadres. Dat is mooi. Maar wat heeft een dak- of thuisloze daar op dit moment nu aan?

In de gemeenteraad van Amersfoort is dit onderwerp gisteren ook besproken. Micheline Paffen (CDA) gaf aan dat haar  gemeente ook op dit moment  nog niet aan de wet voldoet. En zo zullen er meer gemeenten zijn. Tijd voor vervolgvragen dus. Ook die zijn gesteld. Eigenlijk zijn de vragen simpel. Bij welke instantie, telefoonnummer, e-mailadres, loket of mens kan een dak- of thuisloze zich melden wanneer een gemeente zich niet aan de wet houdt. En hoe kan een dak- en thuisloze op een eenvoudige manier zijn of haar recht kan halen en alsnog ingeschreven worden? De exacte vragen staan hieronder.

Vervolgvragen van het lid Peters (CDA) aan staatssecretaris Knops (Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties) over dak- en thuislozen die zich niet kunnen inschrijven bij gemeenten

  1. Kunt u zich uw antwoord op mijn schriftelijke vragen herinneren, waarin u klip en klaar aan gaf dat gemeenten verplicht zijn om dak- en thuislozen, die zich daartoe melden, in te schrijven in de BRP?
  2. Kunt u zich tevens uw antwoord op mijn schriftelijke vragen herinneren, waarin u aangaf een wetswijziging in voorbereiding te hebben om te expliciteren dat gemeenten verplicht zijn een burger ambtshalve te registreren op een briefadres indien betrokkene geen woonadres heeft en zelf ook geen aangifte doet of kan doen van een briefadres?
  3. Hoe staat het met de voortgang van die wetswijziging? Wanneer kunnen we die verwachten?
  4. Bent u bekend met het feit dat verschillende gemeenten nog steeds niet voldoen aan de wettelijke plicht tot inschrijving in het BRP? (Zie raadsactualiteit Amersfoort van 26 maart 2019, met vragen van Micheline Paffen CDA) 1)
  5. Bent u het met mij eens dat dak- en thuislozen niet kunnen wachten op een explicitering van de wet, maar gewoon direct ingeschreven zouden moeten worden?
  6. Bij welke instantie, telefoonnummer, e-mailadres, loket of mens kan een dak- of thuisloze zich melden wanneer een gemeente zich niet aan de wet houdt?
  7. Kunt u aangeven op welke wijze een dak- en thuisloze op een eenvoudige manier zijn of haar recht kan halen en alsnog ingeschreven kan worden?

Leren van ervaringsdeskundigen 

Natuurlijk was het niet de eerste keer. Maar gisteren sprak ik samen met mijn favoriete raadslid uit Tilburg (Marti de Brouwer) met een aantal ervaringsdeskundigen over hun ervaringen met werk, inkomen, schulden en armoede. Het werd een mooi gesprek. En het begin van een serie gesprekken. Als je als volksvertegenwoordiger wilt weten waar mensen tegenaan lopen, dan kun je dat het beste aan hen vragen. Niet af en toe. Maar regelmatig. 

In Den Haag verzinnen we bij ieder probleem een oplossing. Het kan ook andersom. Dan hebben we al een oplossing en verzinnen we er een probleem bij. Over al die oplossingen is goed nagedacht. Niemand zal iets krijgen waar hij geen recht op heeft.  En op papier krijgt iedereen de hulp die hij of zij nodig heeft. Op papier klopt alles. In de praktijk deugt het niet altijd. Als ik dat nog niet wist, werd me dat snel duidelijk. 

Sprekend met mensen die ‘aan de verkeerde kant van het hout’ terecht zijn gekomen, moet je je aandacht er goed bij houden. Omdat we werken met zoveel verschillende variabelen in wet en regelgeving kan het op ongelofelijk veel manieren anders uitpakken dan bedacht of bedoeld. In de woorden van Jermaine, een leuke kerel van CNV-Jongeren: “Ge moet niet kijken naar die algemene plaatjes. Maar naar mèn persoonlijke situatie. Die ziet er weer heul áánders uit.” 

”Ik schei er uit met werken. Ik kan dit niet meer aan. Ben je net weer op weg dan moet je hier weer terugbetalen, daar andere informatie leveren, ginds komen praten, een eind terug je inkomen opgeven, aan de overkant veranderingen in je inkomen opgeven enzovoort. Het lijkt verdorie wel alsof al die instellingen elkaar tegenwerken. En ik heb geen glazen bol, hè. Omdat ik nooit precies weet hoeveel uren ik krijg weet ik niet hoeveel ik zal verdienen. En of ik weer moet terugbetalen. Het is verdomme net Russische roulette. Ik doe mijn best, maar of het goed uitpakt? Geen mens die het weet.” 

”Vind je het gek dat zoveel mensen zeggen, doe mij maar een uitkering en een vrijwilligersvergoeding. Dan is je inkomen stabiel en ben je af van al die administratieve ellende. Kleine foutjes zijn onvermijdelijk. Maar voor je het weet ben je een fraudeur. Ik word er knotsknettergek van. En dan heb ik nog geen schulden dus het kan veel en veel erger.” 

”Die beslagvrije voet. Hoe zit dat nu precies. Dus niet iedereen mag zomaar geld van je rekening afschrijven. Nou ja, tot een bepaalde hoogte maar. Hoe hoog is dat? Hangt dat van mijn situatie af? Lekker makkelijk. En waar moet ik dan zijn als ik geen geld meer overhoud? Kan dat nou niet makkelijker? De belastingdienst, de gemeente en de UWV weten toch precies wat ik bezit en verdien. Als zij het niet snappen, hoe moet ik dat dan kunnen?” 

Marti en ik deden ons best. Maar soms duizelde het toch even van een van de vele voorbeelden. Gelukkig kregen we de vele (reken)voorbeelden ook keurig op papier. Nalezen is wel fijn en soms ook nodig. In de woorden van een van de ervaringsdeskundigen die zich nu bezig houdt met de ondersteuning van anderen: “Het is ook niet zo eenvoudig allemaal. Zeker niet voor politici. Haha.” Het was een mooi gesprek. Wijzer zijn we geworden. Stakkerig wijs zou ik zeggen.

Door: René Peters (Tweede Kamerlid namens het CDA)

Armoede en schulden; oplossen doen we samen

In Nederland hebben ruim een miljoen mensen moeite om rond te komen. Ruim 400.000 mensen hebben problematische schulden. Dat is een voorzichtige schatting. De cijfers die de Algemene Rekenkamer gebruikt zijn veel hoger.

Per jaar helpen we met alle inzet en goede bedoelingen nog geen 10.000 mensen aan een schone lei.. Veel ZZP’ers bouwen geen pensioen op. En velen verzekeren zich niet tegen arbeidsongeschiktheid. De huren en zorgkosten zijn sterk gestegen. Armoede onder kinderen is een groeiend probleem en zorgt voor uitsluiting en minder kansen.

Gemeenten hebben voldoende geld om armoede te bestrijden. Maar ze ‘vinden’ slechts een deel van de doelgroep. En maken de toegang tot regelingen vaak nodeloos ingewikkeld. Tegelijkertijd krijgen bijstandsgerechtigden die de weg naar alle regelingen wel weten te vinden te maken met een enorme armoedeval zodra ze gaan werken. Dit gaat niet goed in Nederland. En dit gaat niet goed in veel gemeentes.

Wat ons betreft bestaat er hier geen links of rechts of progressief of conservatief. Er bestaat niet eens een verschil tussen coalitie en oppositie. Er bestaan alleen concrete en zeer actuele zorgen van heel veel mensen. Daar moeten we iets aan doen. Zowel vanuit Den Haag als via gemeenten. En met meer daadkracht dan tot nu toe. En laten we eerlijk zijn. Een behoorlijk deel van die problemen wordt door de overheid zelf, met al haar goede bedoelingen, gewoon veroorzaakt.

Tachtig procent van de vragen aan sociale wijkteams gaat over financiële problemen. Nog los van de stress gerelateerde zorgvragen die daar nog achter vandaan komen. Schulden vormen een dominante problematiek, belemmeren burgers om mee te doen en brengen hoge maatschappelijke kosten met zich mee. Er bestaat bovendien een grote samenhang tussen schulden en problemen op andere leefgebieden als zorg, wonen, welzijn en gezondheid. Het is heel goed mogelijk dat een effectieve aanpak op het gebied van armoede / schulden enorme positieve impact heeft op overige leefgebieden.

Het oplossen van schuldenproblematiek hoeft niet eens meer geld te kosten. Maar kan wel heel veel (economische) winst opleveren.

Voor het eerst in de geschiedenis staan in het regeerakkoord concrete maatregelen die armoede- en schuldenproblematiek aanpakken. Er wordt fors geld vrijgemaakt om armoede te bestrijden en schulden te voorkomen. Misstanden in de incasso-industrie worden aangepakt. Incassokosten aan banden gelegd. En aan de eindeloze stapeling van boetes komt een einde. Dat is mooi.

Maar ook van gemeentes wordt het een en ander verwacht. Op het gebied van schuldhulpverlening valt veel te verbeteren. En het is belangrijk dat mensen snel gevonden en geholpen worden. Het liefst voor dat de problemen uit de hand kunnen lopen.

Veel politieke partijen schrijven op dit moment hun verkiezingsprogramma. Hoe mooi zou het zijn als schulden en armoedeproblematiek, net als in Den Haag, een prominente plaats zou krijgen in het beleid van iedere gemeente.

 

Rene Peters
Marti de Brouwer

 

Marti de Brouwer is namens het CDA gemeenteraadslid in Tilburg en werd IN 2016 verkozen tot politicus van het jaar.

Rene Peters is Tweede Kamerlid namens het CDA en was daarvoor zes jaar wethouder in Oss.